{"id":787,"date":"2015-07-05T19:00:42","date_gmt":"2015-07-05T17:00:42","guid":{"rendered":"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=787"},"modified":"2025-12-21T11:09:11","modified_gmt":"2025-12-21T10:09:11","slug":"mowisz-po-gruzinsku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/mowisz-po-gruzinsku\/","title":{"rendered":"M\u00f3wisz po gruzi\u0144sku?"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"787\" class=\"elementor elementor-787\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section data-particle_enable=\"false\" data-particle-mobile-disabled=\"false\" class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3a5b4146 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3a5b4146\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6ad7d981\" data-id=\"6ad7d981\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1321a3bf elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1321a3bf\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tytu\u0142owe pytanie to prosta konstrukcja w gruzi\u0144skim, a gdy si\u0119 jej nauczysz, mo\u017cesz j\u0105 dowolnie modyfikowa\u0107 \u2013 z angielskim, polskim lub rosyjskim. W tym tek\u015bcie nauczysz si\u0119 odmiany \u201em\u00f3wi\u0107\u201d, poznasz prost\u0105 konstrukcj\u0119 \u201em\u00f3wi\u0107 po \u2026\u201d i przypomnisz sobie nazwy j\u0119zyk\u00f3w.<\/p><p>Czasownik &#8220;m\u00f3wi\u0107&#8221; po polsku jest do\u015b\u0107 prosty. Pami\u0119taj, \u017ce po gruzi\u0144sku, podobnie jak po angielsku (je\u015bli znasz, to tutaj Ci mo\u017ce pom\u00f3c), mamy trzy r\u00f3\u017cne s\u0142owa, kt\u00f3re mo\u017cemy wpisa\u0107 w polskie m\u00f3wi\u0107. Dzi\u015b poznamy najprostsze z nich &#8211; \u201e<strong>\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10d8<\/strong>\u201c (laparak&#8217;i). To s\u0142owo te\u017c na poziomie podstawowym jest du\u017co cz\u0119\u015bciej u\u017cywane.<\/p><p>Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce \u201em\u00f3wi\u0107\u201d jest regularnym czasownikiem, tzw. I grupy. Dok\u0142adniej, jest to odmiana podmiotowa (to wiadomo\u015b\u0107 dla filolog\u00f3w i fan\u00f3w j\u0119zyka :) ), tzn. markery osobowe wskazuj\u0105 na podmiot wykonywanej czynno\u015bci, nie na przedmiot. Wi\u0119cej na temat og\u00f3lnych zasad odmiany w czasie tera\u017aniejszym tej grupy znajdziecie <a href=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/czasownik-w-czasie-terazniejszym-cz-1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tutaj<\/a>.<\/p><p>Po tej teorii czas na faktyczn\u0105 odmian\u0119:<\/p><p><strong>\u10db\u10d4 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1<\/strong> (me wlaparak&#8217;ob)<\/p><p><strong>\u10e8\u10d4\u10dc \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1<\/strong> (szen laparak&#8217;ob)<\/p><p><strong>\u10d8\u10e1 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10e1<\/strong> (is laparak&#8217;obs)<\/p><p><strong>\u10e9\u10d5\u10d4\u10dc \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d7<\/strong> (\u0107wen wlaparak&#8217;obt)<\/p><p><strong>\u10d7\u10e5\u10d5\u10d4\u10dc \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d7<\/strong> (tkwen laparak&#8217;obt)<\/p><p><strong>\u10d8\u10e1\u10d8\u10dc\u10d8 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d4\u10dc<\/strong> (isini laparak&#8217;oben)<\/p><p>Jak por\u00f3wnasz ko\u0144c\u00f3wki i markery osobowe tego czasownika i na przyk\u0142ad czasownik \u201emieszka\u0107\u201d (znajdziesz go w <a href=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/gdzie-mieszkasz-po-gruzinsku\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tym tek\u015bcie<\/a>), zauwa\u017cysz, \u017ce wcale nie jest on trudny.<\/p><p>A teraz jak do odmienionego czasownika doda\u0107 \u201epo gruzi\u0144sku\u201d? Wszystko opiera si\u0119 na formie przys\u0142\u00f3wkowej, czyli odpowiadaj\u0105cej na pytanie jak (<strong>\u10e0\u10dd\u10d2\u10dd\u10e0<\/strong>?; rogor). Pytanie to ju\u017c pewnie kojarzysz chocia\u017cby ze zwrotu <strong>\u10e0\u10dd\u10d2\u10dd\u10e0 \u10ee\u10d0\u10e0<\/strong>? (rogor char). Je\u015bli znasz pytanie, wiesz te\u017c, \u017ce odpowiadamy na nie <strong>\u10d9\u10d0\u10e0\u10d2\u10d0\u10d3<\/strong> (kargad), czyli form\u0105 przys\u0142\u00f3wkow\u0105 od s\u0142owa <strong>\u10d9\u10d0\u10e0\u10d2\u10d8<\/strong> (k&#8217;argi). Wszelkie formy przys\u0142\u00f3wkowe maj\u0105 ko\u0144c\u00f3wki &#8211;<strong>\u10d0\u10d3<\/strong> (ad) lub &#8211;<strong>\u10d3<\/strong> (d). Na razie interesuje nas pierwsza z ko\u0144c\u00f3wek, poniewa\u017c \u0142\u0105czy si\u0119 ze s\u0142owami zako\u0144czonymi na &#8211;<strong>\u10d8<\/strong>. Szczeg\u00f3\u0142owo o tym przypadku opowiem w innym tek\u015bcie. Je\u015bli nie znasz jeszcze tego zwrotu i odpowiedzi na niego, przeczytaj <a href=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/jak-zapytac-gruzina-o-samopoczucie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ten tekst<\/a>.<\/p><p>Kiedy chcesz powiedzie\u0107, \u017ce m\u00f3wisz po gruzi\u0144sku, tworzysz dok\u0142adnie tak\u0105 sam\u0105 konstrukcj\u0119 \u2013 do s\u0142owa <strong>\u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d8<\/strong> (kartuli) dok\u0142adasz &#8211;<strong>\u10d0\u10d3<\/strong>, a litera &#8211;<strong>\u10d8<\/strong> odpada, poniewa\u017c to jest ko\u0144c\u00f3wka. Czyli faktycznie tworzymy form\u0119 \u201ejak\u201d, czyli przys\u0142\u00f3wkow\u0105 &#8211; <strong>\u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3<\/strong> (kartulad).<\/p><p>Forma przys\u0142\u00f3wkowa dla przymiotnik\u00f3w jest bardzo prosta. Je\u015bli ju\u017c wiesz, jakie s\u0105 przypadki w j\u0119zyku gruzi\u0144skim, pewnie nie b\u0119dzie dla Ciebie zaskoczeniem, \u017ce forma przys\u0142\u00f3wkowa tak naprawd\u0119 po gruzi\u0144sku jest VI przypadkiem, adverbialem. Czyli m\u00f3wi\u0105c <strong>\u10d9\u10d0\u10e0\u10d2\u10d0\u10d3<\/strong> or <strong>\u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3<\/strong>, tworzysz form\u0119 VI przypadka (\u015bwiadomie lub nie ;) ). Je\u015bli nie wiesz, o co chodzi z gruzi\u0144skimi przypadkami, <a href=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/przypadki-w-jezyku-gruzinskim-wprowadzenie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tutaj <\/a>znajdziesz gar\u015b\u0107 podstawowych informacji.<\/p><p>Je\u015bli chcemy powiedzie\u0107, \u017ce m\u00f3wimy po gruzi\u0144sku, powiemy:<\/p><p><strong>(\u10db\u10d4) \u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1.<\/strong><\/p><p>Zaimek osobowy jest w nawiasie, poniewa\u017c jego zastosowanie nie jest konieczne, tak samo jak w polskim.<\/p><p>Je\u015bli kto\u015b do nas m\u00f3w po gruzi\u0144sku, a my chcemy mu powiedzie\u0107, \u017ce niestety, ale nie m\u00f3wimy, to tworzymy proste zdanie przecz\u0105ce:<\/p><p><strong>\u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10d0\u10e0 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1.<\/strong><\/p><p>Je\u015bli chcemy powiedzie\u0107 zgodnie z prawd\u0105, \u017ce troch\u0119 m\u00f3wimy, trzeba doda\u0107 s\u0142owo <strong>\u10ea\u10dd\u10e2\u10d0<\/strong> (cot&#8217;a), czyli troch\u0119, niewiele. Tylko \u017ce s\u0142owo to musi sta\u0107 w III przypadku, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 okre\u015ble\u0144 w odmianie podmiotowej. Oznacza to, \u017ce dodajemy ko\u0144c\u00f3wk\u0119 &#8211;<strong>\u10e1<\/strong> (s), co daje nam <strong>\u10ea\u10dd\u10e2\u10d0\u10e1<\/strong>:<\/p><p><strong>\u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10ea\u10dd\u10e2\u10d0\u10e1 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1.<\/strong><\/p><p>Mo\u017cemy te\u017c wyobra\u017a wariant \u0142atwiejszy i powiedzie\u0107, \u017ce s\u0142abo m\u00f3wimy po gruzi\u0144sku \u2013 wtedy przychodzi nam z pomoc\u0105 s\u0142owo <strong>\u10ea\u10e3\u10d3\u10d8<\/strong> (cudi), to samo co przy samopoczuciu, a postawione w VI przypadku, adverbialu b\u0119dzie <strong>\u10ea\u10e3\u10d3\u10d0\u10d3<\/strong> (cudad):<\/p><p><strong>\u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10ea\u10e3\u10d3\u10d0\u10d3 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1.<\/strong><\/p><p>Je\u015bli trafimy na mi\u0142ego Gruzina lub Gruzink\u0119, us\u0142yszymy:<\/p><p><strong>\u10e0\u10d0 \u10e5\u10d0\u10e0\u10d2\u10d0\u10d3 \u10e5\u10d0\u10e0\u10d7\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1!<\/strong> (ra k&#8217;argad kartulad laparak&#8217;ob)<\/p><p>Co oznacza dos\u0142ownie: Jak dobrze m\u00f3wisz po gruzi\u0144sku. W przypadku zda\u0144 twierdz\u0105cych, wykrzyknie\u0144 gruzi\u0144skie <strong>\u10e0\u10d0<\/strong> zmienia znaczenie z co na polskie jak.<\/p><p>Na koniec tradycyjnie pytanie, jak dowiedzie\u0107 si\u0119, czy nasz rozm\u00f3wca m\u00f3wi jeszcze w innym j\u0119zyku, skoro ju\u017c ustalili\u015bmy, \u017ce Ty po gruzi\u0144sku (na razie) s\u0142abo :) Naj\u0142atwiej stworzy\u0107 pytanie przez intonacj\u0119, na kt\u00f3re nasz rozm\u00f3wca odpowie nam tak lub nie. We\u017amy najpierw angielski:<\/p><p><strong>\u10d8\u10dc\u10d2\u10da\u10d8\u10e1\u10e3\u10e0\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1?<\/strong><\/p><p><strong>\u10d8\u10dc\u10d2\u10da\u10d8\u10e1\u10e3\u10e0\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d7?<\/strong><\/p><p>Jak widzisz zdanie twierdz\u0105ce wygl\u0105da\u0142oby dok\u0142adnie tak samo <strong>\u10d8\u10dc\u10d2\u10da\u10d8\u10e1\u10e3\u10e0\u10d8<\/strong> -angielski (jaki?), z czego podobnie jak przy gruzi\u0144skim, tworzy si\u0119 forma VI przypadka. Poni\u017cej wybra\u0142am sze\u015b\u0107 innych, moim zdaniem najbardziej popularnych j\u0119zyk\u00f3w zestawionych w\u0142a\u015bnie w takiej konstrukcji z czasownikiem \u201em\u00f3wi\u0107\u201d, dla przypomnienia ponownie odmienionym przez osoby.<\/p><p><strong>\u10e0\u10e3\u10e1\u10e3\u10da\u10d8 \u10d4\u10dc\u10d0 &#8211; \u10e0\u10e3\u10e1\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1<\/strong><\/p><p><strong>\u10d2\u10d4\u10e0\u10db\u10d0\u10dc\u10e3\u10da\u10d8 \u10d4\u10dc\u10d0 &#8211; \u10d2\u10d4\u10e0\u10db\u10d0\u10dc\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1<\/strong><\/p><p><strong>\u10d7\u10e3\u10e0\u10e5\u10e3\u10da\u10d8 \u10d4\u10dc\u10d0 &#8211; \u10d7\u10e3\u10e0\u10e5\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10e1<\/strong><\/p><p><strong>\u10e4\u10e0\u10d0\u10dc\u10d2\u10e3\u10da\u10d8 \u10d4\u10dc\u10d0 &#8211; \u10e4\u10e0\u10d0\u10dc\u10d2\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10d5\u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d7<\/strong><\/p><p><strong>\u10d1\u10d4\u10e0\u10eb\u10dc\u10e3\u10da\u10d8 \u10d4\u10dc\u10d0 &#8211; \u10d1\u10d4\u10e0\u10eb\u10dc\u10e3\u10da\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d7<\/strong><\/p><p><strong>\u10de\u10dd\u10da\u10dd\u10dc\u10e3\u10e0 \u10d4\u10dc\u10d0 &#8211; \u10de\u10dd\u10da\u10dd\u10dc\u10e3\u10e0\u10d0\u10d3 \u10da\u10d0\u10de\u10d0\u10e0\u10d0\u10d9\u10dd\u10d1\u10d4\u10dc<\/strong><\/p><p>Je\u015bli interesuje Ci\u0119 tworzenie przymiotnik\u00f3w i narodowo\u015bci od nazw kraj\u00f3w, <a href=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/kraje_i_pochodzenie_po_gruzinsku\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ten tekst <\/a>b\u0119dzie dla Ciebie pomocny.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tytu\u0142owe pytanie to prosta konstrukcja w gruzi\u0144skim, a gdy si\u0119 jej nauczysz, mo\u017cesz j\u0105 dowolnie modyfikowa\u0107 \u2013 z angielskim, polskim lub rosyjskim. W tym tek\u015bcie nauczysz si\u0119 odmiany \u201em\u00f3wi\u0107\u201d, poznasz prost\u0105 konstrukcj\u0119 \u201em\u00f3wi\u0107 po \u2026\u201d i przypomnisz sobie nazwy j\u0119zyk\u00f3w. Czasownik &#8222;m\u00f3wi\u0107&#8221; po polsku jest do\u015b\u0107 prosty. Pami\u0119taj, \u017ce po gruzi\u0144sku, podobnie jak po angielsku [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":20177,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[921],"class_list":["post-787","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gruzinski","tag-gruzinski-a1"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=787"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35847,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/787\/revisions\/35847"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}