{"id":714,"date":"2015-06-24T23:37:29","date_gmt":"2015-06-24T21:37:29","guid":{"rendered":"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=714"},"modified":"2025-12-21T11:09:18","modified_gmt":"2025-12-21T10:09:18","slug":"czym-jedziesz-czyli-wstep-do-v-przypadka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/czym-jedziesz-czyli-wstep-do-v-przypadka\/","title":{"rendered":"Czym jedziesz, czyli wst\u0119p do V przypadka"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pi\u0105ty przypadek w gruzi\u0144skim, czyli Instumental, jest tym, kt\u00f3ry z czasem pokochasz najbardziej. Pozornie dziwny, okazuje si\u0119 prosty i w zastosowaniu i w odmianie. Jednym z nich jest tytu\u0142owe pytanie.<\/p>

Dla przypomnienia w gruzi\u0144skim mamy siedem przypadk\u00f3w, czyli kolejne podobie\u0144stwo z polskim. O zastosowaniu ka\u017cdego z nich mo\u017cesz przeczyta\u0107 tutaj<\/a>. Opisywa\u0142am ju\u017c szczeg\u00f3\u0142owo trzeci przypadek, czyli Dativ, a teraz rozpoczynamy przygod\u0119 z pi\u0105tym. Na pocz\u0105tek gar\u015b\u0107 przydatnych informacji:<\/p>

Po pierwsze, Instrumental ma ko\u0144c\u00f3wki -\u10d8\u10d7, -\u10d7, -\u10d7\u10d8 <\/strong>(\u2013it, -t, -ti). Je\u015bli zobaczysz gdzie\u015b tak\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0119, to zachowaj czujno\u015b\u0107 \u2013 to mo\u017ce by\u0107 nasz przypadek :)<\/p>

Po drugie, og\u00f3lnie stosujemy go wtedy kiedy chcemy wyrazi\u0107, \u017ce robimy okre\u015blon\u0105 czynno\u015b\u0107 za pomoc\u0105 lub przy pomocy czego\u015b \u2013 st\u0105d Instrumental<\/p>

Po trzecie, ko\u0144c\u00f3wk\u0119 przypadka dodajemy do tematu s\u0142owa. Je\u015bli to liczba mnoga, to po ko\u0144c\u00f3wce liczby mnogiej.<\/p>

Przejd\u017amy teraz do odmiany jako takiej. Zaczynamy od s\u0142\u00f3w zako\u0144czonych na <\/strong>–<\/strong>\u10d8<\/strong>, <\/strong><\/p>

\u10e4\u10d4\u10ee\u10d8 -> \u10e4\u10d4\u10ee-\u10d8 -> \u10e4\u10d4\u10ee+\u10d8\u10d7 -> \u10e4\u10d4\u10ee\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

Jak widzisz na tym uproszczonym schemacie odpada nam ostatnia litera (to typowa gruzi\u0144ska ko\u0144c\u00f3wka przy cz\u0119\u015bciach mowy poza czasownikiem), a na jej miejsce wskakuje –\u10d8\u10d7<\/strong>. I tak ze s\u0142owa “stopa” robi nam si\u0119 “stopami” lub “pieszo” (w zale\u017cno\u015bci od kontekstu) \u2013 jak ugniatamy winogrona, to stopami, a jak idziemy do domu, to pieszo :)<\/p>

Dok\u0142adnie ten sam mechanizm zachodzi, kiedy s\u0142owa ko\u0144cz\u0105 si\u0119 nam na <\/strong>–<\/strong>\u10d0<\/strong>, –<\/strong>\u10d4<\/strong>,<\/strong> np.<\/p>

\u10db\u10d0\u10dc\u10e5\u10d0\u10dc\u10d0 – \u10db\u10d0\u10dc\u10e5\u10d0\u10dc\u10d8\u10d7<\/strong> (samochodem, np. jad\u0119)<\/p>

\u10e0\u10eb\u10d4 – \u10e0\u10eb\u10d8\u10d7<\/strong> (z mlekiem, np. kawa)<\/p>

Niestety \u017caden przyk\u0142ad z transportem nie przyszed\u0142 mi do g\u0142owy ;) <\/em><\/p>

W przypadku s\u0142\u00f3w zako\u0144czonych na <\/strong>–<\/strong>\u10dd<\/strong>, –<\/strong>\u10e3<\/strong> dok\u0142adamy do ca\u0142ego s\u0142owa (\u017cadna samog\u0142oska nie odpada) –\u10d7<\/strong> lub –\u10d7\u10d8<\/strong>.Cz\u0119sto zale\u017cy to od s\u0142owa. We\u017amy jako przyk\u0142ad metro:<\/p>

\u10db\u10d4\u10e2\u10e0\u10dd – \u10db\u10d4\u10e2\u10e0\u10dd\u10d7\u10d8<\/strong> (metrem)<\/p>

W Instrumentalu zachodzi jeszcze jedna zmiana wewn\u0105trz tematu s\u0142owa, je\u015bli w ostatniej sylabie znajduje si\u0119 –\u10d0<\/strong> lub –\u10d4<\/strong>, a po nich jest jedna z tych liter –\u10e0<\/strong>, –\u10da<\/strong>,-\u10db<\/strong>, –\u10dc<\/strong>. Wtedy wspomniana samog\u0142oska wypada<\/strong>, np.<\/p>

\u10db\u10d0\u10e2\u10d0\u10e0\u10d4\u10d1\u10d4\u10da\u10d8<\/u> – \u10db\u10d0\u10e2\u10d0\u10e0\u10d4\u10d1\u10da\u10d8\u10d7<\/u><\/strong><\/p>

Je\u015bli przed tymi sp\u00f3\u0142g\u0142oskami stoi –\u10dd<\/strong>, to wtedy albo wypada nam ta samog\u0142oska<\/strong>, jak to mia\u0142o miejsce wcze\u015bniej, albo w tym miejscu pojawia si\u0119 <\/strong>-\u10d5,<\/strong> np.<\/p>

\u10dc\u10d8\u10d2\u10dd\u10d6\u10d8 – \u10dc\u10d8\u10d2\u10d5\u10d6\u10d8\u10d7<\/strong> (orzech – z orzechami)<\/p>

Dzieje si\u0119 tak przede wszystkim w s\u0142owach gruzi\u0144skich lub ju\u017c wch\u0142oni\u0119tych przez j\u0119zyk i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, wi\u0119c przy strzelaniu macie du\u017ce szanse trafi\u0107.<\/p>

To tyle w skr\u00f3cie o odmianie rzeczownik\u00f3w. Teraz czas na pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci mowy:<\/p>

Przymiotnik:<\/strong><\/p>

  1. Je\u015bli odmieniany jest sam, czyli nie stanowi okre\u015blenia rzeczownika, to zasady odmiany s\u0105 identyczne, jak w przypadku rzeczownika \u2013 czyli to ju\u017c umiesz :)<\/li>
  2. Je\u015bli odmieniamy przymiotnik jako cz\u0119\u015b\u0107 okre\u015blenia rzeczownika, np. \u0142adnym samochodem, wtedy faktycznie z naszego punktu widzenia pozostaje on w niezmienionej formie (a dok\u0142adniej ma te same ko\u0144c\u00f3wki, co w mianowniku) \u2013 czyli proste, ale przyk\u0142ad si\u0119 nale\u017cy<\/li><\/ol>

    \u10da\u10d0\u10db\u10d0\u10d6\u10d8 \u10db\u10d0\u10dc\u10e5\u10d0\u10dc\u10d0 – \u10da\u10d0\u10db\u10d0\u10d6\u10d8 \u10db\u10d0\u10dc\u10e5\u10d0\u10dc\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

    \u10de\u10d0\u10e2\u10d0\u10e0\u10d0 \u10db\u10d0\u10e2\u10d0\u10e0\u10d4\u10d1\u10d4\u10da\u10d8 – \u10de\u10d0\u10e2\u10d0\u10e0\u10d0 \u10db\u10d0\u10e2\u10d0\u10e0\u10d4\u10d1\u10da\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

    Liczebnik:<\/strong><\/p>

    Tu to ju\u017c jest tylko z g\u00f3rki, poniewa\u017c odmienia si\u0119 tak samo, jak przymiotnik. Czyli te\u017c ju\u017c umiesz ;)<\/p>

    Zaimki:<\/strong><\/p>

    1. Wskazuj\u0105cy<\/u> (ten, tamten) je\u015bli jest cz\u0119\u015bci\u0105 okre\u015blenia rzeczownika w ka\u017cdym innym przypadku poza mianownikiem ma t\u0119 sama form\u0119, czyli w Instrumentalu te\u017c:<\/li><\/ol>

      \u10d4\u10e1 – \u10d0\u10db<\/strong> lub \u10d8\u10e1 – \u10d8\u10db<\/strong><\/p>

      Je\u015bli wyst\u0119puje sam, dostawiamy do tej ju\u017c odmienionej formy ko\u0144c\u00f3wk\u0119 przypadka, tj. \u10d0\u10db\u10d8\u10d7, \u10d8\u10db\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

      1. Dzier\u017cawczy<\/u> odmienia si\u0119 jak przymiotnik zako\u0144czony na –\u10d8<\/strong>, czyli je\u015bli jest sam, dostawiasz ko\u0144c\u00f3wk\u0119 przypadka, a je\u015bli jest cz\u0119\u015bci\u0105 okre\u015blenia, to tak faktycznie nic nie zmieniasz:<\/li><\/ol>

        \u10e9\u10d4\u10db\u10d8 \u10da\u10d0\u10db\u10d0\u10d6\u10d8 \u10db\u10d0\u10dc\u10e5\u10d0\u10dc\u10d0 – \u10e9\u10d4\u10db\u10d8 \u10da\u10d0\u10db\u10d0\u10d6\u10d8 \u10db\u10d0\u10dc\u10e5\u10d0\u10dc\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

        \u10e9\u10d4\u10db\u10d8 – \u10e9\u10d4\u10db\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

        Na przyk\u0142ad na pytanie, kt\u00f3rym samochodem, w skr\u00f3cie mo\u017cesz powiedzie\u0107 w\u0142a\u015bnie \u201emoim\u201d<\/em><\/p>

        I to koniec odmiany, uff. Ale mam nadziej\u0119, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 wykaza\u0107, \u017ce tak w sumie to mamy tylko 3 zasady do zastosowania w r\u00f3\u017cnych sytuacjach. Skoro ju\u017c potrafisz powiedzie\u0107, czym jedziesz, czas na pytanie, \u017ceby by\u0107 w stanie r\u00f3wnie\u017c samemu si\u0119 dowiedzie\u0107 czego\u015b od innych. Odmian\u0119 czasownika “jecha\u0107\/i\u015b\u0107” i wszelkie jego tajniki znajdziesz tutaj<\/a>.<\/p>

        Podstaw\u0105 jest s\u0142owo \u10e0\u10d0<\/strong>, kt\u00f3re zgodnie z zasad\u0105 odmiany rzeczownik\u00f3w musimy odmieni\u0107 w Instrumentalu, czyli<\/p>

        \u10e0\u10d0 -> \u10e0-\u10d0 -> \u10e0+\u10d8\u10d7 -> \u10e0\u10d8\u10d7<\/strong><\/p>

        Logiczne, prawda? Je\u015bli nie pami\u0119tasz s\u0142owa \u10e0\u10d8\u10d7 (czym?), zawsze mo\u017cesz powiedzie\u0107 \u10e0\u10dd\u10d2\u10dd\u10e0, czyli u\u017cywamy podstawowego s\u0142owa pytaj\u0105cego ze zdania \u10e0\u10dd\u10d2\u10dd\u10e0 \u10ee\u10d0\u10e0? Powitania i podstawowe zwroty mo\u017cesz przypomnie\u0107 sobie tutaj<\/a>. Podsumowuj\u0105c ca\u0142e pytanie to:<\/p>

        \u10e0\u10d8\u10d7 \u10db\u10d8\u10d3\u10d8\u10ee\u10d0\u10e0 \u10e1\u10d9\u10dd\u10da\u10d0\u10e8\u10d8? <\/strong><\/p>

        Czym jedziesz do szko\u0142y? O ko\u0144c\u00f3wce – \u10e8\u10d8 mo\u017cesz przeczyta\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>

        Tak wygl\u0105da podstawowe zastosowanie Instrumentala, szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tku nauki. Kolejne niebawem, a tymczasem kr\u00f3tkie podsumowanie.<\/p>

        \"PI\u0104TY<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Pi\u0105ty przypadek w gruzi\u0144skim, czyli Instumental, jest tym, kt\u00f3ry z czasem pokochasz najbardziej. Pozornie dziwny, okazuje si\u0119 prosty i w zastosowaniu i w odmianie. Jednym z nich jest tytu\u0142owe pytanie. Dla przypomnienia w gruzi\u0144skim mamy siedem przypadk\u00f3w, czyli kolejne podobie\u0144stwo z polskim. O zastosowaniu ka\u017cdego z nich mo\u017cesz przeczyta\u0107 tutaj. Opisywa\u0142am ju\u017c szczeg\u00f3\u0142owo trzeci przypadek, […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":20178,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[12,921,11],"class_list":["post-714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gruzinski","tag-gruzinski","tag-gruzinski-a1","tag-jezyk-gruzinski"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=714"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35850,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions\/35850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}