{"id":692,"date":"2015-06-22T08:04:57","date_gmt":"2015-06-22T06:04:57","guid":{"rendered":"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=692"},"modified":"2023-06-21T17:32:16","modified_gmt":"2023-06-21T15:32:16","slug":"jak-masz-na-imie-czyli-sufiksy-dzierzawcze-po-azersku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/jak-masz-na-imie-czyli-sufiksy-dzierzawcze-po-azersku\/","title":{"rendered":"Jak masz na imi\u0119, czyli sufiksy dzier\u017cawcze po azersku"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przedstawianie si\u0119 po azersku jest bardzo proste, je\u015bli tylko zmienisz sw\u00f3j spos\u00f3b my\u015blenia o czasowniku „mie\u0107”. W tym j\u0119zyku praktycznie nie ma takiego s\u0142owa, a wszystko dzieje si\u0119 za spraw\u0105 sufiks\u00f3w dzier\u017cawczych i form „by\u0107”. Formy pyta\u0144 te\u017c znajdziecie w tym tek\u015bcie.<\/p>

To, co mi si\u0119 bardzo podoba w j\u0119zyku azerskim to jego logika. Je\u015bli raz zrozumiesz mechanizm dzia\u0142ania gramatyki, p\u00f3\u017aniej wystarczy do\u0142o\u017cy\u0107 troch\u0119 s\u0142\u00f3w i nauka nabiera niewiarygodnego tempa. W tym tek\u015bcie chcia\u0142abym pokaza\u0107 Wam, w jaki spos\u00f3b budowa\u0107 konstrukcje o posiadaniu przy u\u017cyciu zaimk\u00f3w dzier\u017cawczych. Tworzenie podobnych zda\u0144 przez Genitiv (kogo? czego?) b\u0119dzie tematem osobnego tekstu.<\/p>

Zacznijmy od przypomnienia zaimk\u00f3w osobowych, gdy\u017c to na nich b\u0119dziemy tworzy\u0107 zaimki dzier\u017cawcze:\"Jak<\/strong><\/p>

m\u0259n<\/strong><\/p>

s\u0259n<\/strong><\/p>

o<\/strong><\/p>

biz<\/strong><\/p>

siz<\/strong><\/p>

onlar<\/strong><\/p>

Teraz do nich, by z \u201cja\u201d powsta\u0142o \u201cm\u00f3j\/moja\/moje\u201d, dok\u0142adamy odpowiednie ko\u0144c\u00f3wki do naszych zaimk\u00f3w osobowych:<\/p>

m\u0259nim\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>

s\u0259nin<\/strong><\/p>

onun<\/strong><\/p>

bizim<\/strong><\/p>

sizin<\/strong><\/p>

onlar\u0131n<\/strong><\/p>

Pami\u0119tajcie, \u017ce w j\u0119zyku azerskim nie ma rodzaj\u00f3w, co oznacza, \u017ce wystarczy nam jedno s\u0142owo w tym j\u0119zyku, by wyrazi\u0107 trzy polskie. A teraz czas na g\u0142\u00f3wny punkt programu na dzi\u015b, czyli sufiksy dzier\u017cawcze. Zanim przejdziesz do ich przeczytania, musicie pami\u0119ta\u0107 o trzech rzeczach.<\/p>

Po pierwsze, dok\u0142adamy je do rzeczownik\u00f3w na ko\u0144cu tematu s\u0142owa. Wyj\u0105tkiem s\u0105 s\u0142owa w liczbie mnogiej. Wtedy dzia\u0142a zasada od og\u00f3\u0142u do szczeg\u00f3\u0142u, np. imi\u0119 ->imiona-> wasze imiona. Tym samym najpierw dodajemy sufiks liczby mnogiej \u2013 je\u015bli jeszcze go nie znasz lub nie pami\u0119tasz, ten tekst jest dla Ciebie<\/a>.<\/p>

Po drugie, zaraz zobaczysz, \u017ce przy ka\u017cdym sufiksie s\u0105 litery w nawiasie. Co z nimi zrobi\u0107? U\u017cywamy ich w zale\u017cno\u015bci od tego, czy s\u0142owo ko\u0144czy si\u0119 na samog\u0142osk\u0119, czy na sp\u00f3\u0142g\u0142osk\u0119. Je\u015bli mamy na ko\u0144cu s\u0142owa sp\u00f3\u0142g\u0142osk\u0119, wtedy pierwsz\u0105 liter\u0105 sufiksu dzier\u017cawczego powinna by\u0107 samog\u0142oska. Je\u015bli ostatni\u0105 liter\u0105 rzeczownika by\u0142a samog\u0142oska, wtedy dok\u0142adamy jako pierwsz\u0105 sp\u00f3\u0142g\u0142osk\u0119.<\/p>

Po trzecie, i ostatnie, pami\u0119tajcie, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w przypadku sufiks\u00f3w dzier\u017cawczych obowi\u0105zuje nas zasada harmonii \u2013 jak m\u00f3wi\u0142am na pocz\u0105tku, to jedyna zasada i ju\u017c jest z nami na zawsze. Dlatego musicie dopasowa\u0107 samog\u0142oski w tych ko\u0144c\u00f3wkach do ostatniej samog\u0142oski rzeczownika. Je\u015bli chcecie sobie przypomnie\u0107 t\u0119 zasad\u0119, zanim przejdziecie do tworzenia form dzier\u017cawczych, zajrzyjcie tutaj<\/a>. W tym przypadku mamy sufiksy czteropostaciowe.<\/p>

Po tym d\u0142ugim, ale niestety potrzebnym wst\u0119pie przechodzimy do samych sufiks\u00f3w:<\/p>

m\u0259nim\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -(\u0131)m<\/strong><\/p>

s\u0259nin\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -(\u0131)n<\/strong><\/p>

onun\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -(s)\u0131<\/strong><\/p>

bizim\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -(\u0131)m\u0131z<\/strong><\/p>

sizin\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -(\u0131)n\u0131z<\/strong><\/p>

onlar\u0131n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -(s)\u0131 \/ -lar\u0131*<\/strong><\/p>

*Je\u015bli m\u00f3wimy \u201cich rzecz:, to nie dodajemy liczby mnogiej do rzeczownika. Zazwyczaj powinni\u015bmy jednak j\u0105 doda\u0107, kiedy pomijamy zaimek dzier\u017cawczy \u201cich\u201d, poniewa\u017c wtedy nie wiadomo, czy to jego, czy ich.<\/p>

Nie wygl\u0105daj\u0105 na trudne, prawda? Jak w ka\u017cdym j\u0119zyku, te\u017c i w azerskim skracamy to, co m\u00f3wimy. Tym samym nie zawsze us\u0142yszycie pe\u0142n\u0105 form\u0119 z zaimkiem i sufiksem do\u0142\u0105czonym do rzeczownika. Wystarczy tylko ta druga oznaka posiadania. Na pocz\u0105tku pos\u0142ugiwania si\u0119 t\u0105 form\u0105 doradza\u0142abym jednak przynajmniej co drugi raz ich u\u017cywa\u0107, z prostej przyczyny \u2013 by si\u0119 nauczy\u0107.<\/p>

Poni\u017cej przygotowa\u0142am dla Was odmian\u0119 dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w \u2013 obiecanego imienia (ad<\/strong>) oraz s\u0142owa ulica (k\u00fc\u00e7\u0259<\/strong>). Czytaj\u0105c zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnice w odmianie tych dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych s\u0142\u00f3w pod wzgl\u0119dem harmonii i ostatniej litery \u2013 pierwsze ko\u0144czy si\u0119 na sp\u00f3\u0142g\u0142osk\u0119, drugie na samog\u0142osk\u0119.<\/p>

Dla przypomnienia trzy powy\u017csze zasady w wersji skr\u00f3conej:<\/p>

  1. Dok\u0142adaj ko\u0144c\u00f3wki od og\u00f3\u0142u do szczeg\u00f3\u0142u<\/li>
  2. Sprawd\u017a, czy s\u0142owo ko\u0144czy si\u0119 na samog\u0142osk\u0119, czy sp\u00f3\u0142g\u0142osk\u0119 i do\u0142\u00f3\u017c \u201ct\u0119 drug\u0105\u201d.<\/li>
  3. Dobieraj samog\u0142oski w sufiksach zgodnie z zasadami harmonii.<\/li><\/ol>

    Je\u015bli to ju\u017c sobie przypomnieli\u015bmy, czas przej\u015b\u0107 do odmiany. Najpierw<\/span> imi\u0119 (ad<\/strong>)<\/u><\/p>

    m\u0259nim ad\u0131m<\/strong><\/p>

    s\u0259nin ad\u0131n<\/strong><\/p>

    onun ad\u0131<\/strong><\/p>

    bizim ad\u0131m\u0131z<\/strong><\/p>

    sizin ad\u0131n\u0131n<\/strong><\/p>

    onlar\u0131n ad\u0131 \/ad\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>

    Teraz ulica (k\u00fc\u00e7\u0259<\/strong>) <\/u>Dla znaj\u0105cych r\u00f3wnie\u017c gruzi\u0144ski \u2013 widzicie podobie\u0144stwa ? ;)
    <\/u><\/p>

    m\u0259nim k\u00fc\u00e7\u0259m<\/strong><\/p>

    s\u0259nin k\u00fc\u00e7\u0259n<\/strong><\/p>

    onun k\u00fc\u00e7\u0259si<\/strong><\/p>

    bizim k\u00fc\u00e7\u0259miz<\/strong><\/p>

    sizin k\u00fc\u00e7\u0259niz<\/strong><\/p>

    onlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u0259si \/k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259ri<\/strong><\/p>

    Je\u015bli odmiana ju\u017c za nami, to teraz czas na proste pytania o posiadanie. Zacznijmy od tytu\u0142owego pytania o imi\u0119<\/span>. Pytamy przez s\u0142owo \u201cco\u201d, czyli<\/p>

    n\u0259<\/strong><\/p>

    i do tego s\u0142owa dodajemy ko\u0144c\u00f3wk\u0119 „jest”. Dok\u0142adnie wychodzi nam: Twoje imi\u0119 co jest? Po polsku wysz\u0142o nam zdanie, jakby zapyta\u0142 nam Mistrz Joda z Gwiezdnych Wojen. Ale to w\u0142a\u015bnie jest klucz do azerskiego (z lekkim przymru\u017ceniem oka, oczywi\u015bcie ;) ) \u2013 najwa\u017cniejsze, czyli czasownik, idzie na koniec. Zatem pytanie: Jakie jest Pani?Pana\/Wasze imi\u0119?\u201d b\u0119dzie:<\/p>

    S\u0259nin ad\u0131n n\u0259dir?<\/strong><\/p>

    A odpowiem ja na to tak:<\/p>

    Menim ad\u0131m Joannad\u0131r.<\/strong><\/p>

    Moje imi\u0119 Joanna jest.<\/p>

    O sufiksach „by\u0107”” w czasie tera\u017aniejszym mo\u017cesz poczyta\u0107 tutaj<\/a>. A co zrobi\u0107, kiedy nie wiemy, czyj co\u015b jest i chcemy zada\u0107 og\u00f3lne pytanie? Wtedy u\u017cywamy s\u0142owa czyj\/czyja\/czyje, czyli:<\/p>

    Kimin?<\/strong><\/p>

    kt\u00f3re nie jest niczym innym, ni\u017c s\u0142owem „kim” (kto) z sufiksem Genitivu (o tym przypadku niebawem). Zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, \u017ce ten sam sufiks pojawia si\u0119 w przypadku onun<\/strong> \u2013 jego\/jej, po prostu \u201ei\u201d w kimin<\/strong> wynika z wcze\u015bniejszego \u201ei\u201d w s\u0142owie \u201ekim\u201d. Tak samo \u201eu\u201d w onun<\/strong> wynika z \u201eo\u201d, czyli on, ona, ono. W skr\u00f3cie harmonia. A pe\u0142ne pytanie wygl\u0105da tak:<\/p>

    Bu kitab kimdir?<\/strong> \u2013 Ta ksi\u0105\u017cka czyja jest?<\/p>

    I odpowied\u017a:<\/p>

    Bu kitab menimdir.<\/strong> \u2013 Ta ksi\u0105\u017cka moja jest.<\/p>

    Teraz pozostaje tylko po\u0107wiczy\u0107 i powt\u00f3rzy\u0107 now\u0105 konstrukcj\u0119. Mo\u017cesz w ramach praktyki zbudowa\u0107 zdania z poni\u017cszymi s\u0142owami, zgodnie ze wzorem powy\u017cej:<\/p>

    1. m\u0259n, ana<\/strong> (mama)<\/li>
    2. o, ev<\/strong> (dom)<\/li>
    3. siz, it<\/strong> (pies)<\/li>
    4. onlar, o\u011ful<\/strong> (syn)<\/li>
    5. biz<\/strong>, ata<\/strong> (tata)<\/li>
    6. s\u0259n<\/strong>, bina<\/strong> (budynek)<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Przedstawianie si\u0119 po azersku jest bardzo proste, je\u015bli tylko zmienisz sw\u00f3j spos\u00f3b my\u015blenia o czasowniku „mie\u0107”. W tym j\u0119zyku praktycznie nie ma takiego s\u0142owa, a wszystko dzieje si\u0119 za spraw\u0105 sufiks\u00f3w dzier\u017cawczych i form „by\u0107”. Formy pyta\u0144 te\u017c znajdziecie w tym tek\u015bcie. To, co mi si\u0119 bardzo podoba w j\u0119zyku azerskim to jego logika. Je\u015bli […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":693,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[792,5],"tags":[14],"class_list":["post-692","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azerbejdzan","category-azerbejdzanski","tag-azerski"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=692"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}