{"id":638,"date":"2015-06-08T22:50:50","date_gmt":"2015-06-08T20:50:50","guid":{"rendered":"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=638"},"modified":"2023-06-21T21:27:34","modified_gmt":"2023-06-21T19:27:34","slug":"negacja-po-ormiansku-cz-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/negacja-po-ormiansku-cz-1\/","title":{"rendered":"Negacja po ormia\u0144sku, cz. 1"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Drug\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 w nauce j\u0119zyka jest poznanie podstawowej negacji, przynajmniej dla czasownika “by\u0107”. Zobacz, jak nie zgodzi\u0107 si\u0119 po ormia\u0144sku w prosty spos\u00f3b \u2013 na razie w czasie tera\u017aniejszym. A do tego s\u0142owa “tak” i “nie”.<\/p>

Do nauczenia si\u0119 przeczenia b\u0119d\u0105 potrzebne Ci dwie rzeczy: wiedza, jak odmienia si\u0119 czasownik “by\u0107” w czasie tera\u017aniejszym oraz znajomo\u015b\u0107 litery \u0579<\/strong>, czyli \u0107z*. Je\u015bli brakuje Ci tej pierwszej, przeczytaj ten tekst<\/a> i zapraszam z powrotem :)<\/p>

Na czym polega ca\u0142a magia przeczenia? Na tym, \u017ce dok\u0142adamy wspomnian\u0105 liter\u0119 \u0579<\/strong> do cz\u0105stki czasownika by\u0107, pe\u0142ni\u0105cego r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 czasownika posi\u0142kowego (uwaga lingwi\u015bci, jest to zamierzone uproszczenie). Czasownik posi\u0142kowy to taki, kt\u00f3ry niejako pomaga czasownikowi g\u0142\u00f3wnemu w odmianie, np. w j\u0119zyki angielskim mamy takie formy (do\/have). Dalek\u0105, ale zawsze analogi\u0119, znajdujemy w ormia\u0144skim.<\/p>

Proste, prawda? Teraz zobacz, jak wygl\u0105da to w praktyce:<\/p>

\u0565\u057d \u00a0\u00a0\u00a0\u0579\u0565\u0574<\/strong> (jes \u0107zem; ja nie jestem)<\/p>

\u0564\u0578\u0582\u00a0\u00a0 \u0579\u0565\u057d<\/strong> (du \u0107zes; ty nie jeste\u015b)<\/p>

\u0576\u0561\u00a0\u00a0 \u0579\u0567\/\u0579\u056b<\/strong> (na \u0107ze\/\u0107zi; on\/ona\/ono nie jest)<\/p>

\u0574\u0565\u0576\u0584 \u0579\u0565\u0576\u0584<\/strong> (menk\u2019 \u0107zenk\u2019; my nie jeste\u015bmy)<\/p>

\u0564\u0578\u0582\u0584 \u0579\u0565\u0584 <\/strong>(duk\u2019 \u0107zek\u2019; wy nie jeste\u015bcie)<\/p>

\u0576\u0580\u0561\u0576\u0584 \u0579\u0565\u0576<\/strong> (nrank\u2019 \u0107zen; oni\/one nie s\u0105)<\/p><\/blockquote>

Na pewno zastanawia Ci\u0119, dlaczego 3. osoba liczby pojedynczej ma dwie formy. Ta pierwsza, czyli \u0579\u0567<\/strong> pojawia si\u0119 zazwyczaj w sytuacji, kiedy pe\u0142ni funkcj\u0119 samodzielnego czasownika “by\u0107” (a dok\u0142adniej nie by\u0107 :) ) lub cz\u0119\u015bci orzeczenia imiennego. Mniej optymistyczna wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce czasami mo\u017cesz tez spotka\u0107 tutaj form\u0119 \u0579\u056b. Cho\u0107 tej g\u0142\u00f3wnie u\u017cywa si\u0119 jako czasownika posi\u0142kowego.<\/p>

Z przeczeniem w ormia\u0144skim wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c szyk zdania. Dla uproszczenia podzielmy to na dwie sytuacje:<\/p>

  1. Kiedy nasze \u201enie by\u0107\u201d nie spe\u0142nia innej funkcji, wtedy, podobnie jak w zdaniach twierdz\u0105cych, nasza forma cz\u0119sto stoi na ko\u0144cu zdania, np.<\/li><\/ol>

    \u0546\u0561 \u056c\u0561\u057e \u0579\u0567\u0589<\/strong> (na law \u0107ze)<\/p>

    \u053c\u0561\u057e<\/strong> \u2013 dobry, dobra, dobre<\/p>

    \u0535\u057d \u0578\u0582\u0580\u0561\u056d \u0579\u0565\u0574\u0589<\/strong> (jes urach \u0107zem)<\/p>

    \u0578\u0582\u0580\u0561\u056d<\/strong> – radosny<\/p>

    1. Kiedy nasze \u201enie by\u0107\u201d jest czasownikiem posi\u0142kowym, wtedy zmienia swoj\u0105 pozycj\u0119, czyli pojawia si\u0119 przed czasownikiem g\u0142\u00f3wnym:<\/li><\/ol>

      \u0534\u0578\u0582 \u0579\u0565\u057d \u0578\u0582\u057f\u0578\u0582\u0574\u0589<\/strong> (du \u0107zes utum; ty nie jesz)<\/p>

      \u0546\u0580\u0561\u0576\u0584 \u0579\u0565\u0576 \u056f\u0561\u0580\u0564\u0578\u0582\u0574\u0589<\/strong> (nrank\u2019 \u0107zen kardum; oni nie czytaj\u0105)<\/p>

      W tym wypadku d<\/strong> w s\u0142owie \u056f\u0561\u0580\u0564\u0578\u0582\u0574<\/strong> jest mi\u0119kkie i w wymowie przechodzi w d\u017awi\u0119k podobny do t<\/strong>.<\/em><\/p>

      W ramach \u0107wiczenia mo\u017cesz odmieni\u0107 czasowniki “je\u015b\u0107” i “czyta\u0107” w przeczeniu czasu tera\u017aniejszego. Formy twierdz\u0105ce znajdziesz tutaj<\/a>.<\/p>

      Czym by\u0142oby przeczenie czasownika bez s\u0142\u00f3w “tak” oraz “nie”? Dwa poni\u017csze s\u0142owa, podobnie jak w polskim, mo\u017cesz stosowa\u0107 samodzielnie oraz jako pocz\u0105tek zdania.<\/p>

      \u0578\u0579<\/strong> \u2013 nie (wo\u0107z)<\/p>

      Pami\u0119taj, \u017ce \u0578 na pocz\u0105tku s\u0142owa prawie zawsze ( w 99,9 proc. przypadk\u00f3w) czytamy jako wo.<\/em><\/p>

      \u0579\u0567<\/strong> \u2013 nie u\u017cywane w j\u0119zyku m\u00f3wionym. Tak, dobrze Ci si\u0119 wydaje, to to samo s\u0142owo, co w odmianie przeczenia czasownika \u201eby\u0107\u201d<\/p>

      \u0561\u0575\u0578<\/strong> \u2013 tak (ajo)<\/p>

      Przyznam szczerze, \u017ce to by\u0142o jedno z moich ulubionych s\u0142\u00f3w na pocz\u0105tku \u2013 zawsze wywo\u0142ywa\u0142o u\u015bmiech na mojej twarzy, ale najwa\u017cniejsze w nauce j\u0119zyk\u00f3w s\u0105 skojarzenia, wi\u0119c i Tobie mo\u017ce pomo\u017ce ze zdaniem: \u201eA jo Anna\u201d. Cho\u0107 to mo\u017ce kwestia tego, \u017ce w dzieci\u0144stwie z milion razy s\u0142ysza\u0142am ten \u017cart (jako Joanna oczywi\u015bcie).<\/p>

      Na koniec uwaga<\/span> \u2013 ta forma przeczenia jest typowa dla znacznej wi\u0119kszo\u015bci czasownik\u00f3w, ale nie dla wszystkich. S\u0105 wyj\u0105tki, cz\u0119sto s\u0142owa jednosylabowe lub te nietypowe te\u017c w innych j\u0119zykach, jak np. mie\u0107 i ich si\u0119 trzeba nauczy\u0107. Na koniec i na pocieszenie \u2013 ta druga grupa te\u017c ma swoj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 zasad\u0119 przeczenia.<\/p>

      *Zapewne zastanawiasz si\u0119 co to za dziwna forma zapisu: \u0107z. W polskich ksi\u0105\u017ckach ten d\u017awi\u0119k w uproszczeniu zapisywany jest jako cz, jednak nie jest to dok\u0142adnie taka wymowa. Jak wymawiasz liter\u0119 \u0579<\/strong>, spr\u00f3buj po\u0142\u0105czy\u0107 d\u017awi\u0119k \u0107 z cz i wtedy wyjdzie Ci co\u015b pomi\u0119dzy. Je\u015bli masz w\u0105tpliwo\u015bci, jak wym\u00f3wi\u0107 ten d\u017awi\u0119k, pos\u0142ucham nagrania z alfabetem na stronie g\u0142\u00f3wnej.<\/p>

      \"\u0565\u057d<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Drug\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 w nauce j\u0119zyka jest poznanie podstawowej negacji, przynajmniej dla czasownika „by\u0107”. Zobacz, jak nie zgodzi\u0107 si\u0119 po ormia\u0144sku w prosty spos\u00f3b \u2013 na razie w czasie tera\u017aniejszym. A do tego s\u0142owa „tak” i „nie”. Do nauczenia si\u0119 przeczenia b\u0119d\u0105 potrzebne Ci dwie rzeczy: wiedza, jak odmienia si\u0119 czasownik „by\u0107” w czasie tera\u017aniejszym […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":640,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[790,4],"tags":[20],"class_list":["post-638","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-armenia","category-ormianski","tag-jezyk-ormianski"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/638\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}