{"id":36289,"date":"2026-02-11T10:36:33","date_gmt":"2026-02-11T09:36:33","guid":{"rendered":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=36289"},"modified":"2026-02-11T10:44:39","modified_gmt":"2026-02-11T09:44:39","slug":"2-powiesci-o-armenii-idealne-na-wiosne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/2-powiesci-o-armenii-idealne-na-wiosne\/","title":{"rendered":"2 powie\u015bci o Armenii idealne na wiosn\u0119"},"content":{"rendered":"<p>Z jakiego\u015b niepoj\u0119tego dla mnie powodu literatura ormia\u0144ska nie jest szczeg\u00f3lnie znana w Polsce. Dlatego mam dla Ciebie 2 powie\u015bci o Armenii &#8211; w dzisiejszym odcinku podcastu Kaukazomaniacy na przek\u00f3r temu opowiem Ci o dw\u00f3ch ksi\u0105\u017ckach ormia\u0144skich pisarzy, kt\u00f3re umie\u015bci\u0142abym w kategorii warte przeczytania i magiczne. Ale to nie fantasy. Zapraszam!<\/p><iframe src=\"https:\/\/widget.spreaker.com\/player?episode_id=69969219&#038;theme=light&#038;playlist=false&#038;playlist-continuous=false&#038;chapters-image=true&#038;episode_image_position=right&#038;hide-logo=false&#038;hide-likes=false&#038;hide-comments=false&#038;hide-sharing=false&#038;hide-download=true\" width=\"100%\" height=\"200px\" title=\"52:  2 powie\u015bci o Armenii idealne na wiosn\u0119\" frameborder=\"0\"><\/iframe><p>Odcinka mo\u017cesz te\u017c\u00a0<a href=\"https:\/\/open.spotify.com\/episode\/5P1LklpUkIzYudFcI1z1QT?si=1b9b1f02740d43b4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">pos\u0142ucha\u0107 na Spotify<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/us\/podcast\/kaukazomaniacy\/id1708932149?uo=4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Apple Podcast<\/a>\u00a0lub w innej aplikacji podcastowej oraz\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/playlist?list=PLH7Tn_V4iKCKd6OVgMSgJ2VVkXLu_jaYT\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">na naszym YouTube<\/a>.<\/p><h2 class=\"wp-block-heading\">Wsp\u00f3\u0142czesna powie\u015b\u0107 ormia\u0144ska na wiosn\u0119<\/h2><p>My\u015bl\u0119, \u017ce wiosna to dobry czas na przeczytanie powie\u015bci o Armenii autorstwa Narine Abgarjan \u201eZ nieba spad\u0142y trzy jab\u0142ka\u201d. W tej powie\u015bci poznajemy histori\u0119 wsi ormia\u0144skiej, w bli\u017cej nieokre\u015blonym czasie i miejscu, w g\u00f3rach, co patrz\u0105c na region Kaukazu Po\u0142udniowego nie jest szczeg\u00f3lnie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 to miejsce cech\u0105. Wsi te\u017c jak na g\u00f3rzyst\u0105 Armeni\u0119 troch\u0119 typow\u0105. Kiedy zaczyna si\u0119 ta opowie\u015b\u0107, we wsi mieszkaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie osoby starsze, emeryci, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0142odych wyjecha\u0142a za prac\u0105 i lepszym \u017cyciem w doliny, do miast i miasteczek i tylko czasami odwiedzaj\u0105 swoich krewnych.<\/p><p>Najpierw poznajemy Anatoli\u0119, kt\u00f3ra cho\u0107 nie ma jeszcze 60 lat, czuje si\u0119 ju\u017c staro i jest przekonana, \u017ce w\u0142a\u015bnie zaczyna umiera\u0107. Dlaczego zatem to dobra opowie\u015b\u0107 na wiosn\u0119?<\/p><p>Poznaj\u0105c losy Anatolii i jej s\u0105siad\u00f3w, ich przesz\u0142o\u015b\u0107, tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i z biegiem powie\u015bci te\u017c przysz\u0142o\u015b\u0107 nie tylko wchodzimy g\u0142\u0119biej w codzienn\u0105 kultur\u0119 ormia\u0144sk\u0105, ale te\u017c prze\u017cywamy z bohaterami przemiany i mo\u017cemy obserwowa\u0107, jak los ma dla nich w zanadrzu szcz\u0119\u015bcia i wzruszenia, kt\u00f3rych si\u0119 nawet nie spodziewali\u015bmy. A ju\u017c na pewno nie nasza Anatolia, kt\u00f3ra w pierwszej scenie k\u0142adzie si\u0119 przekonana, \u017ce zaraz jej \u017cycie si\u0119 sko\u0144czy.<\/p><p>Moim zdaniem ta ksi\u0105\u017cka jest po prostu ciep\u0142a jak pierwsze promienie s\u0142o\u0144ca po zimie i pe\u0142na nadziei jak pierwsze zielone li\u015bcie po \u015bniegu i plusze. To jedna z tych powie\u015bci o Armenii, dzi\u0119ki kt\u00f3rej poznajesz ten kraj, jego kultur\u0119 i spos\u00f3b \u017cycia i my\u015blenia od strony codzienno\u015b\u0107. Od razu uprzedzam \u2013 nie pope\u0142nijcie mojego b\u0142\u0119du i od razu mentalnie oderwijcie si\u0119 od historii Armenii i geografii. Bardzo Was do tego zach\u0119cam. Wtedy b\u0119dziecie po prostu przyjemnie z ni\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107.<\/p><p>Dodajmy jeszcze kilka s\u0142\u00f3w o autorce. Narine Abgarjan jest jedn\u0105 z najbardziej rozpoznawalnych wsp\u00f3\u0142czesnych pisarek ormia\u0144skich, a jej ksi\u0105\u017cki s\u0105 t\u0142umaczone na wiele j\u0119zyk\u00f3w. Autorka pisze przede wszystkim po rosyjsku \u2013 wspominam o tym, poniewa\u017c w polskim wydaniu zobaczycie, \u017ce jest ono przet\u0142umaczone z rosyjskiego. To nie jest jedyna jej powie\u015b\u0107 wydana po polsku i podejrzewam, \u017ce nie jest to ostatni raz, jak wspominamy o tej pisarce w Kaukazomaniakach. Po polsku powie\u015b\u0107 Z nieba spad\u0142y trzy jab\u0142ka wyda\u0142o wydawnictwo GlowBook.<\/p><blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Chcesz si\u0119 uczy\u0107 ormia\u0144skiego? Sprawd\u017a nasz\u0105 ofert\u0119 <a href=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/learn-armenian-language\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/nauka-jezyka-ormianskiego\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kurs\u00f3w grupowych i indywidualnych ormia\u0144skiego<\/a>! <\/p><\/blockquote><h2 class=\"wp-block-heading\">Ormia\u0144ska klasyka obyczajowa warta przeczytania<\/h2><p>Druga powie\u015b\u0107 ormia\u0144ska, kt\u00f3r\u0105 chc\u0119 Ci dzi\u015b poleci\u0107 to \u0179r\u00f3d\u0142o Egnar, powie\u015b\u0107 napisana przez Mkrticza Armena w 1935 roku. Poznajemy w niej histori\u0119 starego Giumri, w kt\u00f3rym mieszka i pracuje mistrz budowania \u017ar\u00f3de\u0142ek, Mkrticz, powszechnie szanowany i ceniony za sw\u00f3j fach. Na pocz\u0105tku widzimy mistrza Mkrticza na \u0142o\u017cu \u015bmierci i razem z nim przenosimy si\u0119 do starego Giumri:<\/p><blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201eW Dzori Bogazie, starej dzielnicy Leninakanu, kt\u00f3ra zachowa\u0142a jeszcze ca\u0142\u0105 specyfik\u0119 wygl\u0105du i uk\u0142adu \u017cycia staro\u017cytnego Kumajri, umiera\u0142 w swoim domu s\u0142ynny budowniczy \u017ar\u00f3de\u0142, majster Mykyrticz.\u201d<\/p><\/blockquote><p>Sk\u0105d zatem wiemy, \u017ce mowa o Giumri? Wsp\u00f3\u0142czesna nazwa tego miasta w Armenii to Giumri, ale w czasach Kr\u00f3lestwa Urartu, czyli wieki czy wr\u0119cz tysi\u0105ce lat temu, to miejsce by\u0142o nazywane Kumajri. Z biegiem czasu nazwa ewoluowa\u0142a w Kumri, a to za\u015b przemieni\u0142o si\u0119 w Gumri, a potem Giumri. Wspominana w cytacie nazwa Leninakan obowi\u0105zywa\u0142a w czasach ZSRR, za\u015b w momencie, gdy autor tej powie\u015bci si\u0119 urodzi\u0142 w tym mie\u015bcie, nazywa\u0142o si\u0119 ono Aleksandropol.<\/p><p>Dlaczego wspominam o tych ciekawostkach, wydawa\u0142oby si\u0119 niepowi\u0105zanych z powie\u015bci\u0105? Czytaj\u0105c powie\u015b\u0107 \u0179r\u00f3d\u0142o Egnar odwiedzamy inne miasto, troch\u0119 mistyczne, troch\u0119 moim zdaniem magiczne, miasto m.in. z dzielnicami ormia\u0144skimi, greckimi i tureckimi. Ka\u017cda z nacji \u017cyje wed\u0142ug swoich porz\u0105dk\u00f3w jakby razem, ale troch\u0119 osobno.<\/p><p>W taki mie\u015bcie mieszka mistrz Mkrticz i jego m\u0142oda \u017cona Egnar, kt\u00f3ra zakochuje si\u0119 w innym, m\u0142odym m\u0119\u017cczy\u017anie z wzajemno\u015bci\u0105, za\u015b w niej zakochuje si\u0119 jeszcze inny m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna, m\u0105\u017c i ojciec, co ma znaczenie w tej opowie\u015bci.<\/p><p>Pozornie by\u0107 mo\u017ce brzmi banalnie, jak kolejna historia o nieszcz\u0119\u015bliwej mi\u0142o\u015bci, zdradzie i uczuciach. Napisana jednak w spos\u00f3b tak ujmuj\u0105cy i subtelny, przenosi nas do Giumri sprzed ponad wieku, do tamtejszych zasad spo\u0142ecznych, oczekiwa\u0144, a nawet j\u0119zyka.<\/p><p>Sk\u0105d za\u015b tytu\u0142owy w\u0105tek \u017ar\u00f3d\u0142a? Mkrticz jako mistrz \u017ar\u00f3de\u0142, buduje dla swojej \u017cony \u017ar\u00f3de\u0142ko, zdaje si\u0119 magiczne, poniewa\u017c tylko on sam mo\u017ce si\u0119 z niego napi\u0107 wody. Jak podchodzi ktokolwiek inny, woda po prostu nie leci. Jak sam stwierdza, jako \u017ce tylko m\u0105\u017c powinien pi\u0107 ze \u017ar\u00f3d\u0142a swojej \u017cony, tylko on mo\u017ce si\u0119 napi\u0107 ze \u017ar\u00f3d\u0142a nazwanego imieniem jego \u017cony.<\/p><p>Autor Mkrticz Armen, a w\u0142a\u015bciwie Mkrtich Harutjunyan jest autorem wielu powie\u015bci, opowiada\u0144, utwor\u00f3w literackich, sztuk teatralnych i wierszy. W latach 30. XX wieku by\u0142 zes\u0142any na Syberi\u0119 na kilka lat jak wielu tw\u00f3rc\u00f3w w ZSRR w tamtych czasach. Powie\u015b\u0107 \u0179r\u00f3d\u0142o Egnar wysz\u0142a w 1988 roku, wi\u0119c z odr\u00f3\u017cnieniu od pierwszej propozycji tej szukajcie g\u0142\u00f3wnie w antykwariatach.<\/p><p>Na koniec dodam, \u017ce je\u015bli znacie rosyjski lub ormia\u0144ski, to na podstawie tej powie\u015bci powsta\u0142 w 1971 roku ormia\u0144ski czarno-bia\u0142y film, kt\u00f3ry jest dost\u0119pny w internecie. Nie widzia\u0142am jego wersji w innych j\u0119zykach, ale mo\u017ce Tobie si\u0119 uda. Film bardzo malowniczy, dobrze odzwierciedlaj\u0105cy ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p><p>Oto nasze propozycje 2 powie\u015bci o Armenii do przeczytania tej wiosny. Mamy nadziej\u0119, \u017ce przybli\u017c\u0105 Ci one Armeni\u0119, jej kultur\u0119 i tradycje. <\/p><h2 class=\"wp-block-heading\">Gdzie szuka\u0107 powie\u015bci o Armenii? <\/h2><p>W pierwszej kolejno\u015bci s\u0142uchaj regularnie naszego podcastu &#8211; opowiadamy w nim o powie\u015bciach z Armenii i ormia\u0144skich autor\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali wydani te\u017c po polsku. Warto czasami odwiedza\u0107 antykwariaty, gdy\u017c wiele powie\u015bci zosta\u0142o wydanych jeszcze w czasach PRL. <\/p><p><\/p><p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z jakiego\u015b niepoj\u0119tego dla mnie powodu literatura ormia\u0144ska nie jest szczeg\u00f3lnie znana w Polsce. Dlatego mam dla Ciebie 2 powie\u015bci o Armenii &#8211; w dzisiejszym odcinku podcastu Kaukazomaniacy na przek\u00f3r temu opowiem Ci o dw\u00f3ch ksi\u0105\u017ckach ormia\u0144skich pisarzy, kt\u00f3re umie\u015bci\u0142abym w kategorii warte przeczytania i magiczne. Ale to nie fantasy. Zapraszam! Odcinka mo\u017cesz te\u017c\u00a0pos\u0142ucha\u0107 na [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":36290,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[415,790],"tags":[17,1116,1091],"class_list":["post-36289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podcast","category-armenia","tag-armenia","tag-lietratura-ormianska","tag-powiesc"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36289"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36294,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36289\/revisions\/36294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}