{"id":233,"date":"2015-03-11T09:12:00","date_gmt":"2015-03-11T08:12:00","guid":{"rendered":"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=233"},"modified":"2023-07-08T10:58:26","modified_gmt":"2023-07-08T08:58:26","slug":"zacznij-nauke-azerskiego-od-czasownika-byc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/zacznij-nauke-azerskiego-od-czasownika-byc\/","title":{"rendered":"Zacznij nauk\u0119 azerskiego od czasownika by\u0107"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"233\" class=\"elementor elementor-233\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section data-particle_enable=\"false\" data-particle-mobile-disabled=\"false\" class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-723b6812 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"723b6812\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-24d38f26\" data-id=\"24d38f26\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-da27c00 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"da27c00\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Je\u015bli nauka kilku liter typowych dla azerskiego ju\u017c za Tob\u0105, czas na drugi krok: czasownik &#8220;by\u0107&#8221;, a dok\u0142adniej ko\u0144c\u00f3wki osobowe. Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119, jak zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 proste zdania po azersku ten wpis jest dla Ciebie. Je\u015bli chcesz pozna\u0107 odpowiedniki zaimk\u00f3w osobowych, r\u00f3wnie\u017c zapraszam do lektury.<\/p><p>Zacznijmy od zaimk\u00f3w. W j\u0119zyku azerskim dzielimy je tradycyjnie na liczb\u0119 pojedyncz\u0105 i mnog\u0105. W azerskim nie mamy rozr\u00f3\u017cnienia rodzaj\u00f3w gramatycznych, co dla nas \u2013 ucz\u0105cych si\u0119 \u2013 jest dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105. Jedyne, co mo\u017ce by\u0107 nowe, to tworzenie formy grzeczno\u015bciowej, czyli: pan, pani, pa\u0144stwo przez 2 os. liczby mnogiej \u2013 wy. Zobacz, jak wygl\u0105daj\u0105 te s\u0142owa po azersku:<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>m\u0259n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ja)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 biz\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (my)<\/strong><\/p><p><strong>s\u0259n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ty)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 siz\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (wy\/pan, pani, pa\u0144stwo)<\/strong><\/p><p><strong>o\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (on, ona, ono)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 onlar\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (oni)<\/strong><\/p><p>\u00a0<\/p><p>Przeczytaj kilka razy powy\u017csze s\u0142owa. Dodajmy do nich sufiksy, u\u017cywane do wyra\u017cenia czasu tera\u017aniejszego. Ju\u017c w\u00a0zaimkach znajdziesz podpowiedzi odno\u015bnie sufiks\u00f3w osobowych:<\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>m\u0259n\u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ja)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong>\u00a0 -(y) am\/\u0259m\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<strong>\u00a0 biz<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (my)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong>\u00a0 -(y) \u0131q\/ik\/uq\/\u00fcq<\/strong><\/p><p><strong>s\u0259n\u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (ty)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8211; san\/s\u0259n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 siz\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (wy)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>-s\u0131n\u0131z\/siniz\/sunuz\/s\u00fcn\u00fcz<\/strong><\/p><p><strong>o\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (on, ona, ono)\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong> &#8211; d\u0131r\/dir\/dur\/d\u00fcr\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 onlar<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (oni) \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>&#8211; d\u0131rlar\/dirl\u0259r\/durlar\/d\u00fcrl\u0259r<\/strong><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"text-decoration: underline;\">Teraz kilka s\u0142\u00f3w wyja\u015bnienia:<\/span><\/p><p><strong>Po pierwsze, jak tego u\u017cywa\u0107?<\/strong><\/p><p>Poszczeg\u00f3lne sufiksy dodajemy do innych cz\u0119\u015bci mowy, np. je\u015bli chcemy powiedzie\u0107: &#8220;Jestem turyst\u0105&#8221;, dok\u0142adamy sufiks od <strong>m\u0259n<\/strong> do s\u0142owa turysta. Ot i ca\u0142a filozofia.<\/p><p><strong>Po drugie, dlaczego nie ma tylko jednej formy?<\/strong><\/p><p>Dobranie odpowiedniej ko\u0144c\u00f3wki wynika z zasad harmonii w j\u0119zykach tureckich, czyli dopasowujemy samog\u0142osk\u0119 do ostatniej samog\u0142oski w temacie s\u0142owa, do kt\u00f3rego dok\u0142adamy ko\u0144c\u00f3wk\u0119. Jak to dzia\u0142a, o tym nied\u0142ugo w tek\u015bcie o zasadach harmonii.<\/p><p><strong>Po trzecie, co zrobi\u0107 z liter\u0105 \u201cy\u201d?<\/strong><\/p><p>Nie mo\u017cemy do\u0142\u0105czy\u0107 sufiksu zako\u0144czonego na samog\u0142osk\u0119, je\u015bli s\u0142owo, do kt\u00f3rego go do\u0142\u0105czamy, tez ko\u0144czy si\u0119 na samog\u0142osk\u0119. Wtedy rozdzielamy je w\u0142a\u015bnie t\u0105 liter\u0105.<\/p><p><strong>Po czwarte, czy zawsze ko\u0144c\u00f3wki czytamy i u\u017cywamy w ten spos\u00f3b?<\/strong><\/p><p>Nie, czasami pomijamy sufiks trzeciej osoby liczby pojedynczej i mnogiej. Oznacza to, \u017ce w og\u00f3le nie pojawia si\u0119 nam w zdaniu. Ko\u0144c\u00f3wka liczby mnogiej pojawia si\u0119 ju\u017c przy podmiocie, dlatego \u0142atwo rozr\u00f3\u017cni\u0107, czy jest to &#8220;on&#8221;, czy &#8220;oni&#8221;.<\/p><p>Czasami te\u017c (szczeg\u00f3lnie w mowie potocznej), obcinamy \u015brodkow\u0105 sylab\u0119 w &#8211;<strong>s\u0131n\u0131z\/siniz\/sunuz\/s\u00fcn\u00fcz<\/strong>, czyli sufiksach <strong>siz<\/strong> (wy). Zapisujemy ca\u0142o\u015b\u0107, a m\u00f3wimy bez \u201cn\u201d i odpowiedniej samog\u0142oski.<\/p><p>\u00a0<\/p><p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-234\" src=\"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/3.png\" alt=\"3\" width=\"578\" height=\"485\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/3.png 940w, https:\/\/jezykikaukazu.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/3-600x503.png 600w, https:\/\/jezykikaukazu.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/3-300x251.png 300w\" sizes=\"(max-width: 578px) 100vw, 578px\" \/><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Je\u015bli nauka kilku liter typowych dla azerskiego ju\u017c za Tob\u0105, czas na drugi krok: czasownik &#8222;by\u0107&#8221;, a dok\u0142adniej ko\u0144c\u00f3wki osobowe. Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119, jak zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 proste zdania po azersku ten wpis jest dla Ciebie. Je\u015bli chcesz pozna\u0107 odpowiedniki zaimk\u00f3w osobowych, r\u00f3wnie\u017c zapraszam do lektury. Zacznijmy od zaimk\u00f3w. W j\u0119zyku azerskim dzielimy je tradycyjnie [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":234,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[792,5],"tags":[14,80],"class_list":["post-233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azerbejdzan","category-azerbejdzanski","tag-azerski","tag-czasownik-byc-po-azersku"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}