{"id":1096,"date":"2016-11-13T17:44:31","date_gmt":"2016-11-13T16:44:31","guid":{"rendered":"http:\/\/jezykikaukazu.pl\/?p=1096"},"modified":"2023-05-23T17:21:45","modified_gmt":"2023-05-23T15:21:45","slug":"jak-trwale-zapamietuje-nowe-slowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/jak-trwale-zapamietuje-nowe-slowa\/","title":{"rendered":"Jak trwale zapami\u0119tuj\u0119 nowe s\u0142owa"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przekle\u0144stwo wszystkich ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyka obcego \u2013 nauczy\u0107 si\u0119 nowych s\u0142\u00f3w na kolejn\u0105 lekcj\u0119. W szkole tego nie cierpia\u0142am, tylko nie mog\u0142am zrozumie\u0107 dlaczego. I dotar\u0142o do mnie: to po prostu nie przynosi wi\u0119kszych efekt\u00f3w.<\/p>

Moje pierwsze wspomnienia wkuwania s\u0105 z angielskim, kiedy chodzi\u0142am w podstaw\u00f3wce na dodatkowe lekcje. Wtedy nikt mi nie powiedzia\u0142, jak si\u0119 uczy\u0107, \u017ceby to by\u0142o cho\u0107 troch\u0119 przyjemne. \u00a0Pami\u0119tam, jak id\u0105c na zaj\u0119cia jeszcze powtarza\u0142am po drodze dziesi\u0105tki s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re lektor postanowi\u0142 nam przekaza\u0107. Dociera\u0142am do klasy i mia\u0142am pust\u0105 g\u0142ow\u0119. Koszmar. Ol\u015bnienie przysz\u0142o nagle, cho\u0107 zrozumienie ca\u0142ego zjawiska kilka lat mi zaj\u0119\u0142o. T\u0142umacz\u0119 sobie, \u017ce wymaga\u0142o to czasu i do\u015bwiadczenia, a nie, \u017ce wolno my\u015bl\u0119 ;).<\/p>

Przygotowuj\u0105c si\u0119 do pierwszego egzaminu j\u0119zykowego w \u017cyciu (a kilka mam ju\u017c za sob\u0105), zacz\u0119\u0142am czyta\u0107 ksi\u0105\u017ceczki dostosowane do mojego poziomu. Nie mia\u0142am wtedy jakiego\u015b wi\u0119kszego planu \u2013 po prostu wszystko by\u0142o lepsze, ni\u017c wkuwanie s\u0142\u00f3wek i t\u0142uczenie kolejnych takich samych \u0107wicze\u0144 gramatycznych. Jednak po kilku miesi\u0105cach zacz\u0119\u0142am \u201eczu\u0107\u201d, kiedy i co powinno by\u0107 u\u017cyte, nawet je\u015bli jakie\u015b konstrukcje nie by\u0142y mi do ko\u0144ca znane. Wiadomo, tylko w wybranych sytuacjach, ale i tak by\u0142 to dla mnie szok. Przypominam, \u017ce by\u0142am wtedy m\u0142od\u0105 nastolatk\u0105 ;)<\/p>

Kiedy uczymy si\u0119 samego s\u0142owa, to j\u0119zykowo jest to do\u015b\u0107 nienaturalna sytuacja. S\u0142owo rzadko kiedy pojawia si\u0119 samo, bez okre\u015ble\u0144, czasownika, przyimka itd. Dlatego nauka poprzez zapami\u0119tywanie s\u0142ownika jest ma\u0142o efektywna, cho\u0107 znam takich, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali. Dlatego s\u0142owa nale\u017cy spotyka\u0107 w ich naturalnym \u015brodowisku, jak w moich ksi\u0105\u017ceczkach. W przypadku j\u0119zyk\u00f3w kaukaskich nie mamy a\u017c tak du\u017co materia\u0142\u00f3w do gotowego wykorzystania. Jak zatem mo\u017cemy sobie pom\u00f3c?<\/p>

Jednym z zapomnianych sposob\u00f3w jest pisanie zda\u0144 z nowymi s\u0142owami, tylko musz\u0105 by\u0107 cho\u0107 troch\u0119 z\u0142o\u017cone. Co to znaczy? Powiedzmy, \u017ce uczymy si\u0119 s\u0142owa \u201emama\u201d. Mo\u017cemy stworzy\u0107 oczywi\u015bcie zdanie \u201eTo jest mama\u201d, ale mo\u017cemy si\u0119 te\u017c posili\u0107 na bardziej skomplikowane, np. \u201eMama jedzie autobusem do pracy\u201d albo \u201eMoja mama ma 50 lat.\u201d<\/p>

Jeszcze lepszym rozwi\u0105zaniem jest stworzenie tylu zda\u0144, ile konstrukcji znamy. We\u017amy za przyk\u0142ad gruzi\u0144ski. S\u0142owo \u201emama\u201d mo\u017cemy postawi\u0107 w Nominativie (I przypadku) \u2013 \u201eTo jest mama\u201d. Mo\u017cemy postawi\u0107 w Ergativie (II przypadku), np. \u201emoja mama zna polski\u201d. Mo\u017cemy te\u017c w Dativie (III przypadku), np. \u201eMoja mama nazywa si\u0119 Maria.\u201d. Jak chcemy zaszale\u0107 to jeszcze mamy Genitiv (IV przypadek), np. \u201eKsi\u0105\u017cka mojej mamy jest na stole\u201d. A na deser zostaje nam Vocativ (VII przypadek), np. \u201eMamo, gdzie jeste\u015b?\u201d.<\/p>

Pomy\u015blisz sobie pewnie teraz, kto ma na to wszystko czas. Rozumiem Ci\u0119, ja te\u017c mam napi\u0119ty grafik ka\u017cdego dnia i czasami (a nawet cz\u0119sto) brakuje mi tych kilku minut (i si\u0142y) na nauk\u0119. Dlatego mo\u017cemy podej\u015b\u0107 do sprawy systemowo, czyli ka\u017cdego dnia (lub za ka\u017cdym razem, kiedy si\u0119 uczysz), stworzysz jedno zdanie, u\u017cywaj\u0105c innych konstrukcji. To ju\u017c \u0142atwiej, prawda?<\/p>

Druga metoda, to niezbyt cz\u0119sto wykorzystywana w nauce j\u0119zyka, mapa my\u015bli. Gdy rodzice wys\u0142ali mnie jeszcze w podstaw\u00f3wce na kurs szybkiego uczenia si\u0119 (tak, dzi\u015b wspominamy zamierzch\u0142e czasy ;) ), zobaczy\u0142am t\u0119 metod\u0119 po raz pierwszy, ale w kontek\u015bcie uczenia si\u0119 do klas\u00f3wki, np. z biologii. Nikt mi nie powiedzia\u0142, \u017ce j\u0119zyka te\u017c si\u0119 tak mo\u017cna uczy\u0107, wi\u0119c sama do tego dosz\u0142am dopiero po kilkunastu latach (cho\u0107 lepiej brzmi po jakim\u015b czasie :) ). Generalnie mapa my\u015bli polega na tym, by w usystematyzowany graficznie spos\u00f3b spisywa\u0107 s\u0142owa, kt\u00f3re s\u0105 po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 znaczeniem. Za\u0142o\u017ceniem jest, by okre\u015blona wiedza grupowa\u0142a si\u0119 nam w g\u0142owie. Przyk\u0142ad:<\/p>

My\u015blisz o s\u0142owie rodzina i przychodzi Ci do g\u0142owy: mama, tata, brat, siostra, siostra mamy, siostra taty i tak dalej. Czyli chodzi o to, by s\u0142owa nie wa\u0142\u0119sa\u0142y si\u0119 nam samotnie w g\u0142owie, ale by\u0142 \u0142atwiej by\u0142o je wyj\u0105\u0107 z konkretnej przegr\u00f3dki i zastosowa\u0107. Poprzez takie powi\u0105zania \u0142atwiej nam si\u0119 uczy\u0107, a co wa\u017cniejsze, \u0142atwiej nam korzysta\u0107 z nowej wiedzy. Zatem mapujemy sobie s\u0142owa w grupy znaczeniowe. To samo warto robi\u0107 z synonimami, antonimami i homonimami. Kolejny m\u00f3j koszmar z lat nastoletnich to pr\u00f3by wyszukania w g\u0142owie par zgodnie z tym kluczem. S\u0142owa zna\u0142am osobno, ale ich zestawienie by\u0142o bardzo trudne. Dlaczego? Uczy\u0142am si\u0119 ka\u017cdego z osobna, a nie w grupach\/parach. Jejku, ile ja si\u0119 wtedy nam\u0119czy\u0142am.<\/p>

Bardzo upraszczaj\u0105c, super skomplikowane badania ameryka\u0144skich naukowc\u00f3w, kiedy uczymy si\u0119 nowej rzeczy, czyli kiedy w naszej g\u0142owie pojawia si\u0119 nowa wiedza, jest ona takim jednym punktem po\u0142\u0105czonym cz\u0119sto tylko z jednym innym punktem, np. mama i jej odpowiednik w j\u0119zyku, kt\u00f3rego si\u0119 uczymy, powiedzmy w ormia\u0144skim. Je\u015bli pomy\u015blisz, jak jest po ormia\u0144sku mama, wtedy mo\u017cesz wykorzysta\u0107 tak powsta\u0142e po\u0142\u0105czenie. Je\u015bli zapami\u0119tasz s\u0142owo \u201etata\u201d, wtedy te\u017c masz po\u0142\u0105czenie \u201etata\u201d i jego ormia\u0144ski odpowiednik. Ale musisz jeszcze stworzy\u0107 w g\u0142owie po\u0142\u0105czenie \u201emama i tata\u201d, czyli doda\u0107 kolejn\u0105 lini\u0119 w naszej mapie punkt\u00f3w (nowych wiadomo\u015bci). Im wi\u0119cej takich po\u0142\u0105cze\u0144, tym szybciej i efektywniej zapami\u0119tujemy. Ka\u017cdym z tych punkt\u00f3w mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u201emama\u201d odmieniona przez przypadki ;)<\/p>

Wszyscy, kt\u00f3rzy mieli okazj\u0119 si\u0119 ze mn\u0105 uczy\u0107 gruzi\u0144skiego, wiedz\u0105, \u017ce jestem maniaczk\u0105 opowiadania o nowych s\u0142owach, kt\u00f3re poznajemy na zaj\u0119ciach, z czym si\u0119 \u0142\u0105cz\u0105, z jakich innych si\u0119 sk\u0142adaj\u0105 i tak dalej. Ma\u0142o jest nowych s\u0142\u00f3w, o kt\u00f3rych nie mam do dopowiedzenia cho\u0107 jednego zdania. Ju\u017c wiecie dlaczego, cho\u0107 fakt, \u017ce jestem gadu\u0142\u0105, tez ma zapewne tutaj jakie\u015b znaczenie. A o mapach my\u015bli jeszcze napisz\u0119 wi\u0119cej w przysz\u0142o\u015bci, obiecuj\u0119!<\/p>

Na koniec dedykacja i podzi\u0119kowania: Kasiu, dzi\u0119kuj\u0119 Ci bardzo za inspiracj\u0119 do napisania tego tekstu. Kasia ma bardzo dobry spos\u00f3b na aktywn\u0105 nauk\u0119 \u2013 na pocz\u0105tku zaj\u0119\u0107 cz\u0119sto zadaje mi pytania (zak\u0142adam, \u017ce te, kt\u00f3re j\u0105 interesuj\u0105 ;) ). I dzi\u0119ki temu mog\u0142y\u015bmy po gruzi\u0144sku porozmawia\u0107 o tym, jak si\u0119 uczy\u0107. Wy te\u017c tak mo\u017cecie motywowa\u0107 swojego nauczyciela do rozmowy.<\/p>

\u00a0<\/p>

Zdj\u0119cie g\u0142\u00f3wne:\u00a0Photo credit: Foter.com<\/a> \/ CC0<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przekle\u0144stwo wszystkich ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyka obcego \u2013 nauczy\u0107 si\u0119 nowych s\u0142\u00f3w na kolejn\u0105 lekcj\u0119. W szkole tego nie cierpia\u0142am, tylko nie mog\u0142am zrozumie\u0107 dlaczego. I dotar\u0142o do mnie: to po prostu nie przynosi wi\u0119kszych efekt\u00f3w. Moje pierwsze wspomnienia wkuwania s\u0105 z angielskim, kiedy chodzi\u0142am w podstaw\u00f3wce na dodatkowe lekcje. Wtedy nikt mi nie powiedzia\u0142, jak […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-1096","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jak-sie-uczyc"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1096"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1096\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jezykikaukazu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}