Masz męża/żonę? Każdy to usłyszy w Gruzji

Rodzina to bardzo ważny element życia na Kaukazie, dlatego też kobiety już po krótkiej rozmowie usłyszą pytanie o męża i dzieci, a panowie, jeśli okażą się kawalerami, mogą zostać zapoznani z siostrzenicą lub bratanicą.

Z tego powodu warto poznać kilka podstawowych pytań o rodzinę oraz, a może przede wszystkim, czasownik mieć, ponieważ bez tego nie zrozumiemy głównego kierunku pytania. Musisz jednak pamiętać, że w języku gruzińskim mamy dwa słowa na czasownik mieć: jeden, który używamy do rzeczowników ożywionych, czyli ludzi i zwierząt, oraz drugi, który ma zastosowanie w kontekście przedmiotów. Dziś poznamy pierwszy z nich – mieć kogoś (ყოლა). Zaczynamy tradycyjnie od odmiany:

მე მყავს (me mkhaws)

შენ გყავს (szen gkhaws)

მას ჰყავს (mas hkhaws)

ჩვენ გვყავს (ćwen gwkhaws)

თქვენ გყავთ (tkwen gkhawt)

მათ ჰყავთ (mat hkhawt)

Jak widać na pierwszy rzut oka, to czasownik, w przypadku którego po gruzińsku my podlegamy jakiejś czynności. Co to oznacza? My, jak wykonawcy czynności po polsku, jesteśmy gramatycznie w III przypadku (Dativ), a osoby, które mamy, stoją gramatycznie w I przypadku (Nominativ). Dlatego on, ona, ono to w przypadku czasownika „mieć kogoś” მას ჰყავს, a nie ის.

Wystarczy spojrzeć na odmianę: jeśli na początki słowa pojawiają sie właśnie მ- oraz გ- to mamy dużą szansę, że własnie jest to taka odmiana, a nasz podmiot (gramatyczny wykonawca czynności) często pozostaje domyślny prz takich prostych konstrukcjach.

Teraz czas uzupełnić nasz czasownik o niezbędne słowa. Zacznijmy od mini słowniczka rodzinnego, a potem będziemy tworzyć proste zdania:

ოჯახი – rodzina (odżachi)

ქმარი – mąż (kmari)

ცოლი – żona (coli)

შვილი – dziecko (szwili)

ვაჟიშვილი – syn (ważiszwili)

ქალიშვილი – córka (kaliszwili)

და – siostra (da)*

ძმა – brat (dzma)

მამა – tata (mama; uwaga, żeby się nie myliło 😉 )

დედა – mama (deda)

ბებია – babcia (bebia)

ბაბუა/პაპა – dziadek (oba słowa są używane; babua, papa)

მშობელი – rodzic (mszobeli)

*zwróć uwagę, że „i” oraz „siostra” to to samo słowo.

Przejdźmy teraz do obiecanych pytań. Pierwsze, co możemy usłyszeć, to pytanie o małżonka (jeśli mamy więcej niż 18-19 lat oczywiście). By na nie odpowiedzieć, musimy je najpierw zrozumieć:

ქმარი გყავთ? – Czy ma Pani męża? (kmari gkhawt?)

ცოლი გყავთ? – Czy ma Pan żonę? (coli gkhawt?)

Na tak zadane pytanie możemy odpowiedzieć na dwa sposoby:

დიახ, მყავს. (diach, mkhaws)

არა, არ მყავს. (ara, ar mkhaws)

Czasami młodym kobietom łatwiej zakończyć taką rozmową nawet niezgodnym z prawdą stwierdzeniem, że jest się zamężnym 😉 jeśli oczywiście to przypadkowa osoba, np. kierowca taksówki, którego więcej nie zobaczymy lub ktoś, kto podchodzi do nas w restauracji. Wtedy możemy wyeliminować potencjalnie niezręczne sytuacje.

Po pytaniu o męża/żonę, spodziewajmy się pytania o dzieci. Tutaj schemat jest dokładnie ten sam. Jeśli powiecie, że nie macie męża/żony, powinniście przygotować się na pytanie „dlaczego” i tutaj lepiej zawczasu sobie przygotować odpowiedź. Ja przez wiele lat mówiłam: არ მინდა (ar minda), czyli nie chcę. Czasami się udawało 😉 Druga opcją było: პოლონეთი სხვა ქვეყანაა (poloneti schwa kwekhanaa) – Polska to inny kraj – i to pomagało, jak pierwsza opcja nie wypalała.